Thừa kế thế vị là gì? Điều kiện để được hưởng thừa kế thế vị như thế nào?

Thừa kế thế vị là việc con thay thế vị trí của bố hoặc mẹ đẻ nhận di sản thừa kế từ ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, cụ nội, cụ ngoại nếu bố mẹ đã chết hoặc chết cùng thời điểm với những người này. Vậy, pháp luật quy định như thế nào về thừa kế thế vị, điều kiện nào để được hưởng thừa kế? Cùng Luật sư ADB Saigon tìm hiểu thêm về Thừa kế thế vị theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015 qua bài viết dưới đây:

Thừa kế thế vị là gì?

Tại Điều 652 Bộ luật Dân sự 2015 quy định: “Trường hợp con của người để lại di sản chết trước hoặc cùng một thời điểm với người để lại di sản thì cháu được hưởng phần di sản mà cha hoặc mẹ của cháu được hưởng nếu còn sống; nếu cháu cũng chết trước hoặc cùng một thời điểm với người để lại di sản thì chắt được hưởng phần di sản mà cha hoặc mẹ của chắt được hưởng nếu còn sống”.

Như vậy, với quy định này, pháp luật chỉ liệt kê về các trường hợp thừa kế thế vị mà chưa định nghĩa thế nào là thừa kế thế vị. Vậy, thừa kế thế vị là gì?

Thừa kế thế vị là thừa kế bằng việc thay thế vị trí để hưởng thừa kế, hay cụ thể hơn, thừa kế thế vị là trường hợp con, cháu của người thừa kế thế vào vị trí của người thừa kế để hưởng di sản do cha, mẹ của người thừa kế để lại.

Đặc điểm của thừa kế thế vị

– Thứ nhất: Thừa kế kế vị áp dụng trong trường hợp cháu thế vị cha hoặc mẹ để hưởng di sản của ông, bà để lại. Điều 652 Bộ luật dân sự 2015 quy định: “Trường hợp con của người để lại di sản chết trước hoặc cùng một thời điểm với người để lại di sản thì cháu được hưởng phần di sản mà cha hoặc mẹ của cháu được hưởng nếu còn sống”.

Như vậy, nếu như cha hoặc mẹ chết trước hoặc cùng thời điểm với ông hoặc bà thì con sẽ thay thế vị trí của cha, mẹ để thừa kế từ di sản mà ông, bà để lại đối với phần di sản mà cha, mẹ mình được hưởng nếu còn sống.

– Thứ hai: Chắt thế vị cha hoặc mẹ để hưởng di sản của cụ. Tại Điều 652 Bộ luật dân sự quy định 2015: “Nếu cháu cũng chết trước hoặc cùng một thời điểm với người để lại di sản thì chắt được hưởng phần di sản mà cha hoặc mẹ của chắt được hưởng nếu còn sống”.

Điều kiện để được hưởng thừa kế thế vị

Theo quy định của Điều 652 Bộ luật Dân sự 2015, người được hưởng thừa kế thế vị ở đây chỉ có thể là cháu hay chắt của người để lại di sản, cụ thể, đó phải là con hay cháu của người chết trước hoặc chết cùng với người để lại di sản. Điều hiển nhiên là cháu hay chắt ruột của người để lại di sản sẽ là người được hưởng thừa kế thế vị.

Theo đó, các điều kiện để cháu hoặc chắt được hưởng thừa kế thế vị là:

– Con của người để lại di sản chết trước hoặc chết cùng thời điểm với người để lại di sản(cháu được thừa kế thế vị); cháu cũng chết trước hoặc chết cùng thời điểm với người để lại di sản(chắt được thừa kế thế vị). Hay nói cách khác, điều kiện đầu tiên làm phát sinh quan hệ thừa kế kế vị đó là phải xảy ra sự kiện cha hoặc mẹ của cháu hoặc của chắt chết trước hoặc chết cùng vào một thời điểm với ông bà (nội, ngoại) hoặc các cụ (nội, ngoại).

– Những người thế vị phải là người có quan hệ hàng thừa kế thứ nhất và người thế vị luôn luôn ở vị trí đời sau tức là chỉ có con thế vị cha, mẹ để hướng di sản của ông bà hoặc các cụ.

– Giữa họ phải có quan hệ huyết thống trực hệ (chỉ có con đẻ thay thế vị trí của cha, mẹ đẻ).

– Người thừa kế thế vị phải còn sống vào thời điểm người để lại di sản chết hoặc sinh ra và còn sống sau thời điểm mở thừa kế nhưng đã thành thai trước khi người để lại di sản chết.

–   Khi còn sống người cha hoặc mẹ của người được thế vị phải có quyền được hưởng di sản của người chết.

–   Bản thân người thế vị không bị tước quyền thừa kế theo khoản 1 Điều 644 BLDS năm 2015.

Như vậy, thừa kế thế vị chỉ xảy ra ở hàng thừa kế thứ nhất. Trong hàng thừa kế thứ nhất, người thừa kế thế vị được hưởng di sản chỉ có thể là cháu hoặc chắt.

Lưu ý: Khi nghiên cứu về thừa kế thế vị cần chú ý đến một số vấn đề sau:

– Thừa kế thế bị chỉ đặt ra đối với phần di sản được chia theo quy định của pháp luật, không áp dụng thừa kế thế vị đối với phần di sản được định đoạt theo di chúc.

– Thừa kế thế vị sẽ bị loại trừ nếu người đáng lẽ được hưởng thừa kế khi còn sống đã từ chối nhận di sản hoặc không có quyền hưởng di sản.

– Những người thừa kế thế vị được hưởng chung phần di sản mà người cha hay người mẹ, người ông hay người bà của họ nếu còn sống sẽ được hưởng.

Trên đây là bài viết tham khảo của Luật sư ADB SAIGON về Thừa kế thế vị theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015. Luật sư ADB SAIGON luôn sẵn sàng tư vấn pháp lý miễn phí (qua điện thoại 0907520537, tư vấn trực tiếp, qua zalo, fanpage…) về tất cả các thắc mắc nhiều lĩnh vực khác nhau như Luật sư Hình sự, Luật sư Hôn nhân Gia đình, Luật sư Dân sự, Luật sư Doanh Nghiệp, Luật sư Kinh doanh Thương mại, Luật sư Đất đai…