Thời điểm phát sinh quyền và nghĩa vụ của người thừa kế theo quy định của Bộ luật dân sự 2015?

Thừa kế được hiểu là sự dịch chuyển tài sản của người đã chết cho người còn sống. Quyền thừa kế và quyền để lại thừa kế là quyền cơ bản của mọi công dân. Khi phát sinh quan hệ thừa kế, những người thừa kế sẽ quan tâm đến quyền và nghĩa vụ của mình là như thế nào? Thời điểm phát sinh quyền và nghĩa vụ là khi nào? Cùng Luật sư ADB Saigon tìm hiểu thêm về thời điểm phát sinh quyền và nghĩa vụ của người thừa kế qua bài viết dưới đây:

Quy định quyền và nghĩa vụ của người thừa kế

Quyền của người thừa kế

Theo quy định người thừa kế có quyền nhận di sản hoặc từ chối nhận di sản nếu sự từ chối quyền hưởng di sản của người thừa kế phù hợp với những điều kiện mà pháp luật đã quy định. Sự từ chối quyền hưởng di sản của người thừa kế được quy định trong điều luật nêu trên quy định thời hạn có hiệu lực của sự khước từ, hình thức và thủ tục khước từ quyền hưởng di sản và trường hợp không có quyền từ chối quyền hưởng di sản.

Pháp luật về thừa kế luôn tôn trọng ý chí tự do của người thừa kế trong việc nhận di sản thừa kế của người chết để lại. Pháp luật không bắt buộc người hưởng di sản phải nhận di sản thừa kế nếu bản thân họ không muốn nhận phần di sản đó.

Theo Điều 620 Bộ luật dân sự 2015 Tại Điều 620. Từ chối nhận di sản quy định:

“Người thừa kế có quyền từ chối nhận di sản, trừ trường hợp việc từ chối nhằm trốn tránh việc thực hiện nghĩa vụ tài sản của mình đối với người khác.

Việc từ chối nhận di sản phải được lập thành văn bản và gửi đến người quản lý di sản, những người thừa kế khác, người được giao nhiệm vụ phân chia di sản để biết.

Việc từ chối nhận di sản phải được thể hiện trước thời điểm phân chia di sản.”

Như vậy, Từ chối quyền hưởng di sản là một trong những quyền của một bên chủ thể trong quan hệ thừa kế – người có quyền hưởng hưởng di sản thừa kế. Điều luật trên quy định 3 nội dung về Quyền được từ chối, thủ tục từ chối, thời điểm từ chối nhận di sản theo quy định của pháp luật

Người thừa kế có quyền hưởng, quyền từ chối nhận di sản, quyền được hưởng 2/3 một suất thừa kế theo pháp luật, quyền được hưởng thừa kế thế vị, quyền được quản lý, phân chia di sản,… Trong các quyền này, quyền từ chối là quyền định đoạt của người hưởng di sản thừa kế (từ chối việc xác lập quyền sở hữu đối với phần di sản mà mình được hưởng).

Nghĩa vụ của người thừa kế

Tại Điều 615. Thực hiện nghĩa vụ tài sản do người chết để lại Bộ Luật Dân sự 2015 quy định như sau:

“Những người hưởng thừa kế có trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ tài sản trong phạm vi di sản do người chết để lại, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.

Trường hợp di sản chưa được chia thì nghĩa vụ tài sản do người chết để lại được người quản lý di sản thực hiện theo thỏa thuận của những người thừa kế trong phạm vi di sản do người chết để lại.

Trường hợp di sản đã được chia thì mỗi người thừa kế thực hiện nghĩa vụ tài sản do người chết để lại tương ứng nhưng không vượt quá phần tài sản mà mình đã nhận, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.

Trường hợp người thừa kế không phải là cá nhân hưởng di sản theo di chúc thì cũng phải thực hiện nghĩa vụ tài sản do người chết để lại như người thừa kế là cá nhân.”

Như vậy, Điều luật như trên đây xác định trách nhiệm của người thừa kế thực hiện nghĩa vụ tài sản của người chết để lại, và chỉ áp dụng với người hưởng di sản thừa kế. Và trong trường hợp Nếu người thừa kế đã từ chối quyền hưởng di sản thì họ không phải thực hiện nghĩa vụ về tài sản do người chết để lại theo quy định

Người hưởng thừa kế thực hiện nghĩa vụ tài sản do người chết để lại không phải với tư cách là chủ thể mới “bước vào quan hệ nghĩa vụ”, họ không thay thế vị trí chủ thể. và thực hiện nghĩa vụ tài sản bằng tài sản của người chết để lại, hay nói cách khác, họ phải trả nợ chỉ vì họ tiếp nhận tài sản có của người chết để lại (nợ của người chết không phải là nợ của người hưởng di sản). Sau khi thanh toán toàn bộ nghĩa vụ của người chết để lại và những chi phí liên quan đến di sản thừa kế, nếu tài sản không còn (nghĩa vụ tài sản và các chi phí khác bằng hoặc lớn hơn khối tài sản mà người chết để lại) thì khi đó không còn tài sản để chia thừa kế và như vậy thì không có quan hệ nhận di sản thừa kế.

thoi diem phat sinh quyen va nghia vu nguoi thua ke-ho tro phap ly nhanh

Thời điểm phát sinh quyền và nghĩa vụ của người thừa kế

Thời điểm phát sinh quyền và nghĩa vụ người thừa kế được quy định tại Điều 614 Bộ luật Dân sự 2015 như sau: “Kể từ thời điểm mở thừa kế, những người thừa kế có các quyền, nghĩa vụ tài sản do người chết để lại ”. Theo đó, có thể xác định thời điểm mở thừa kế là thời điểm phát sinh quan hệ thừa kế. Có thể thấy tại quy định của pháp luật tại khoản 1, điều 611 Bộ luật dân sự năm 2015 quy định về thời điểm mở thừa kế là thời điểm người có tài sản chết . Trong trường hợp này, Tòa án tuyên bố một người là đã chết thì thời điểm mở thừa kế là ngày được xác định tại khoản 2 Điều 71 của Bộ luật dân sự năm 2015. Chính vì vậy, việc xác định thời điểm mở thừa kế là rất quan trọng bởi lẽ, kể từ thời điểm đó xác định được chính xác tài sản, quyền, nghĩa vụ về tài sản của người để lại thừa kế gồm những gì và đến khi chia di sản còn bao nhiêu. Thời điểm mở thừa kể là căn cứ xác định những người thừa kế của người đã chết, người thừa kế phải là cá nhân còn sống vào thời điểm mở thừa kế hoặc sinh ra và còn sống sau thời điểm mở thừa kế nhưng đã thành thai trước khi người để lại di sản chết. Thời điểm người để lại di sản chết là căn cứ để xác định thời điểm mở thừa kế và phải căn cứ vào giấy báo từ hoặc giấy tờ thay thế giấy báo tử. Tuy nhiên, tùy từng trường hợp mà thời điểm mở thừa kế sẽ được xác định theo ngày hoặc có thể chính xác đến giờ, phút cụ thể. Trong trường hợp tòa án tuyên bố một người là đã chết thì tùy từng trường hợp tòa án xác định ngày chết của người đó, nếu không xác định được ngày chết thì ngày ghi trong bản án, quyết định của tòa án tuyên bố người đó đã chết được coi là ngày người đó chết để xác định thời điểm mở thừa kế.

Theo nội dung quy định tại Điều 614 Bộ luật dân sự 2015 thì kể từ thời điểm mở thừa kế, những người thừa kế có các quyền, nghĩa vụ tài sản do người chết để lại. Mặc dù về nguyên tắc, người có quyền hưởng di sản có quyền yêu cầu chia di sản thừa kế bất cứ lúc nào, kể từ thời điểm mở thừa kế, nhưng việc chia thừa kế không thể diễn ra ngay sau khi người có tài sản chết. Bởi lẽ những tài sản phát sinh sau thời điểm mở thừa kế được xác định là di sản thừa kế có ý nghĩa trong việc xác định chính xác khối di sản mà người chết để lại, đảm bảo đúng phần di sản mà từng người thừa kế được hường theo di chúc hoặc theo pháp luật. Đồng thời xác định được ai là người thực hiện nghĩa vụ bồi thường thiệt hại nếu di sản gây thiệt hại.

Như vậy, người đã để lại di sản được chia theo di chúc hay chia theo pháp luật thì đều phải có căn cứ và thời điểm phát sinh quyền và nghĩa vụ của người thừa kế bởi lẽ không phải cứ được chia thừa kế dù nhiều hay ít mà có thể lấy để sử dụng với mục đích riêng được. Pháp luật có quy định về việc người được hưởng phải có quyền và nghĩa vụ đối với số di sản đó. Ví dụ có thể thấy trong thừa kế đất đai theo di chúc thì giữa hai anh em tong nhà mà bố mẹ để lại di chúc mà anh trai được hưởng số di sản lớn hơn thì luôn phải kèn theo điều kiện là có nghĩa vụ thờ cúng tổ tiên, cha mẹ sau khi chết và thời điểm thực hiện nghĩa vụ đó là tính từ thời điểm phát sinh thừa kế.

Trên đây là bài viết tham khảo của Luật sư ADB SAIGON về thời điểm phát sinh quyền và nghĩa vụ của người thừa kế theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015. Luật sư ADB SAIGON luôn sẵn sàng tư vấn pháp lý miễn phí (qua điện thoại 0907520537tư vấn trực tiếp, qua zalofanpage…) về tất cả các thắc mắc nhiều lĩnh vực khác nhau như Luật sư Hình sựLuật sư Hôn nhân Gia đìnhLuật sư Dân sựLuật sư Doanh Nghiệp, Luật sư Kinh doanh Thương mại, Luật sư Đất đai

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *